WODAN en de chocolade letters
Op een bijzondere avond ergens in de 60-ger jaren van de vorige eeuw werden mijn ogen geopend door niemand minder dan onze grote dichter Dobru die een lezing hield ergens in Amsterdam en tot grote hilariteit van de zaal vertelde wat hij vroeger op school tijdens de geschiedenisles had geleerd: "De Batavieren zijn onze voorouders" en "De Rijn komt bij Lobith in ons land". De Batavieren, een Germaans volk met blond haar en blauwe ogen dat duizend jaar vóór onze jaartelling al in Noord-Europa leefde o.a. langs de rivier de Rijn...de voorouders van Robin Raveles, Guillaume Pool en Ruth San A Jong?
Duizenden jaren geleden...
...toen de Germaanse god Wodan op zijn 8-benige, witte paard Sleipnir door het hemelruim galoppeerde, met een vreemd hoog hoofddeksel op, een bliksemstraal als speer in z'n hand, z'n wijde mantel en lange, witte baard wapperend in de wind,...
..toen zijn knecht Oel door het rookgat in de daken van de hutten de offergaven van de oogst: graan, hooi, wortelen, noten, droge appeltjes, inspecteerde die de mensen voor Wodan en zijn paard bij de stookplaats hadden klaargezet in een laars van berenvel, een houten klomp of een geitenwollen sok (en Oel van zo'n inspectie zo zwart werd als roet), ...
..toen Wodan nog levenszaden strooide voor de mensen, alsof het pepernoten waren...
toen vermoedde natuurlijk niemand dat diezelfde Wodan naar wie onze woensdag is genoemd en die de god was van leven en dood, van kennis en wijsheid, van handel en vruchtbaarheid, en ook van de taal en dan vooral van de poëzie, ons nu, via Sinterklaas en Santa Claus-de-Kerstman zou inspireren tot het zingen van liedjes als "Sinterklaas Kapoentje" en "O Dennenboom", tot het schrijven van gekke gedichten, het zetten van de schoen of het hangen van een sok bij een schoorsteen die wij hier niet hebben en last but not least het schenken van b.v. chocolade letters en kerstkransjes.
Zendelingen die het evangelie aan die Germanen kwamen brengen, moesten al hun fantasie in stelling brengen om hun bekeerlingen te overtuigen van de slechtheid van hun heidense gewoonten, waaronder ook een altijd-groene boom in huis zetten en die versieren. Toen dat niet lukte, haalden ze de heilige (=sint) weldoener en kindervriend Nicolaas uit Turkije, resp. Italie/Spanje erbij, gaven hem een bisschopsmijter, een tabberd, een staf en een lange, witte baard en tot groot verdriet van de afro-surinamers een in-VOC-pakje-gestoken knecht die almaar met een grote zak op zijn rug moest klimmen door schoorstenen met een bezem om het roet weg te vegen, om de gaven voor de Sint en zijn schimmel naar boven te halen en cadeautjes en lekkers van hem achter te laten.
"Wie zijn kinderen liefheeft, spaart de roede niet", was daarbij het Bijbelse motto. Sinterklaas werd trouwens ook goedheiligman genoemd en dat betekende: goed-hylikman oftewel goede huwelijksman, waarmee hij jonge dames kon verrassen en waarvan de speculaas- en taaitaaipop een eetbare weergave werd.
Dat de commercie uiteindelijk Sint, Piet en Kerstman heeft gecoupt en naar Sranan heeft gebracht, daar trappen via geraffineerde reclame heel veel landgenoten in zonder de achtergrond te weten. Wel, nu weet u het in elk geval: het zijn heidense, Germaanse figuren die hier niet thuishoren. Destemeer in Nederland waar de Sint zich thuis voelt, lekker op koude winterdagen over daken rijdt, net zoals de kerstman met zijn slee, en schoenen en sokken vult.
Mijn enige snoepzonde is chocola, dat weten al mijn familieleden, vrienden en kennissen, zo bitter mogelijk en zonder noten. Gecombineerd met mijn voorliefde voor letters in woord en geschrift, worden zo Sinterklaas en Kerst voor mij toch nog hapklaar en verteerbaar gemaakt.
Christine F. Samsom
