QU……..KW of K?
Op woensdag 17 oktober werd op het Onafhankelijkheidsplein het Poverty Requiem uitgevoerd, een prachtig wereldwijd initiatief van Oxfam/Novib dat door Ramon Williams werd opgepikt en met kinder- en volwassen zangers, muzikanten en dansers werd uitgevoerd in aanwezigheid van veel hoge pieten. Eén van de millennium doelstellingen van de VN is om de armoede in de wereld in 2015 te halveren (niet helemaal elimineren?). Dus dat moet die hoge pieten ook regelmatig onder de neus worden gewreven!
De dagen vóór de uitvoering hoorde ik verschillende nieuwslezers struikelen over het woord requiem . Met 6 jaar latijn op het gymnasium is het voor mij niet moeilijk dit woord te herleiden tot het zelfstandig naamwoord requies dat rust betekent, maar ook gebruikt wordt voor de eeuwige slaap, in het graf welteverstaan. Volgens Koenen is een requiem dan ook een dodenmis en de muziek en zang die daarbij horen. Requiem is genoemd naar de eerste regel, de intro, van de dodenmis in de RK-kerk: requiem aeternam dona eis, Domine (= Geef hun de eeuwige rust, Heer) . Verschillende beroemde componisten hebben requiems geschreven. En in overlijdensadvertenties en op graven zien we regelmatig de afkorting R.I.P. staan: Requiescat in Pace = Moge hij/zij rusten in vrede!
Waar ik het hier even over wil hebben, is de uitspraak van de qu- als het om latijnse woorden gaat. Eén of andere sabiso heeft mensen in Sranan ooit wijsgemaakt dat die qu- als een k moet worden uitgesproken, dus zegt nu bijna iedereen status-ko i.p.v. status-kwo ; de DNA-vergadering kon niet doorgaan wegens gebrek aan korum, i.p.v. kworum en de minister van HI heeft het over invoerkota i.p.v. - kwota .
De uitspraak van requiem is dus, nieuwslezer(s)(essen) en iedereen, rekwiejem.
De slaaf Kwasi (vroeger gespeld Quassie) gaf ons de kwasibita . Kwaliteit , kwadraat en kwestie zijn woorden die oorspronkelijk met qu- werden geschreven, maar zijn vernederlandst.
Bovengenoemde sabiso was helaas in de war met qu-woorden die uit het Frans afkomstig zijn. Die worden wel gewoon met een k uitgesproken: quarantaine , quotiënt , quatre-mains (=een pianostuk voor 4 handen) of quivive.
Het klinkt mij na al die jaren nog steeds heel akelig in de oren, niet alleen dat in DNA weer eens geen korum was, want dat is een aanfluiting voor die zo hoog geroemde democratie van ons, maar ook vanwege de uitspraak van quorum .
Ik heb overigens niet de illusie de koppige uitspraak van qu- als k- nog te kunnen veranderen. Het is Surinaams-Nederlands geworden. Maar dan moeten we consekent zijn en ons flesje Aka Para op het akarium zetten en meedoen aan de kiz!
Ja toch, Kintus Ristie?
PS. Kan iemand me uitleggen, waarom op al die billboards in Paramaribo en in al die advertenties in de krant en op t.v. de u achter de q is weggelaten? Nee, ik maak geen reklame, al maak ik me soms nog zo quaad op onze enige, eigenste internetprovider. Want om nou over te stappen op een Antilliaans bedrijf waarvan de president-commissaris in de baq heeft gezeten………………? Baya!
Christine Werners-Samsom