Taal en Maatschappelijke ontwikkeling
Workshops en andere activiteiten
De kunst van Vertellen
Onder de Amandelboom
Hilde wilde …
Een literaire plattegrond
Ik kwam een vriendin tegen op de Kalverstraat in Amsterdam. Wetende dat ze ook een leesbeest is, vroeg ik haar of ze nog een aanrader had. Jawel hoor, een dikke pil, op de verkooptoptien, spannend, zeker de moeite waard. Tussen neus en lippen door vermeldde ze ook nog even dat de roman in Barcelona speelt en dat ze de volgende maand een week daar door zal brengen om het verhaal te 'volgen'. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt.
Het bleek om het boek 'De schaduw van de wind' van Carlos Ruiz Zafon te gaan. Deze Spaanse auteur, geboren in 1964, woont al weer een aantal jaren in Amerika. Hij kreeg prijzen voor jeugdboeken en publiceerde in 2001 zijn eerste volwassenroman 'La sombra del viento', die meteen een wereldhit was en in meer dan dertig talen is vertaald, ook in het Nederlands. Ik kocht de zwaargewicht en nam die mee in mijn handbagage terug naar Suriname. Ruim vijfhonderd pagina's zou in ieder geval wel genoeg zijn om 8 vlieguren mee vol te maken.
Het lezen van het boek duurde toch wat langer dan ik had gedacht. Omdat het zo'n lijvige roman is, hou je hem niet zo makkelijk vast wanneer je 's avonds in bed nog wat wil lezen. Het lag niet aan het spannende, vlot vertelde verhaal met een goede, soms humoristische stijl en geloofwaardige dialogen. Het boek is zwaar, en niet slechts wat gewicht betreft. Tegen de achtergrond speelt de Spaanse burgeroorlog, vooral de voorbeelden van het gedrag van de politie onder dictator Franco zijn geen lichte kost.
Een tienjarige jongen, Daniël, wordt door zijn vader meegenomen naar een labyrintachtige bibliotheek: het Kerkhof der Vergeten Boeken. Hier mag hij een boek uitkiezen, hoewel.? Het lijkt er meer op dat het boek hem uitkiest. Dit geheimzinnige boek is geschreven door een jongeman uit Barcelona. Door de dingen die om hem heen gebeuren, krijgt Daniël de onweerstaanbare aandrang het levensverhaal van de auteur te reconstrueren. Dit blijkt een gruwelijk avontuur, dat hij zelf deels moet herleven. Zafon brengt nogal wat personages op, maar ze zijn allemaal functioneel, alle levens grijpen in elkaar. Doordat het verhaal niet-chronologisch en vanuit diverse perspectieven (al dan niet via brieven) is opgebouwd, vergt het wel enige concentratie van de lezer.De schrijver werkt het labyrinth als leidmotief in dit boek op twee verschillende manieren uit. De verboden bibliotheek is een doolhof, waarin je slechts door listen de juiste weg kunt vinden. Dit doet meteen denken aan de intrigerende verhalen van de Argentijnse Nobelprijswinnaar Jorge Louis Borges, zoals 'De bibliotheek van Babel' of 'De twee koningen en de twee labyrinten'. Maar ook de stad Barcelona zelf fungeert als labyrint. Elke straat en plein die de hoofdpersonen doorloopt, is vermeld in het verhaal. Nadat ik het boek uithad, begreep ik dus wat mijn vriendin in Barcelona wil gaan doen. Maar ook de commercie heeft dat begrepen en wil een weg door het labyrint uitstippelen middels een reisgids, met plattegrond uiteraard. De uitgever van de succesroman, uitgeverij Signature te Utrecht, heeft deze kleine gids samengesteld, die u naar de universiteit en het ziekenhuis leidt en meeneemt door de straten en over de pleinen van Barcelona. Zodoende kunt u de angstige avonturen letterlijk voor de geest roepen. Zoals de reclame luidt: 'Carlos Ruiz Zafon zelf werkt uitgebreid mee aan deze stadsgids en licht toe wat sommige plekken voor hem betekenen, waarom hij ze heeft uitgekozen als decor, wat zijn 'favorietenlijstje' is. Verder bevat deze stadsgids ook alle praktische informatie die de bezoeker nodig heeft. Kortom, een interessant en handig boekje om mee te nemen op reis of om lekker thuis te lezen!'
Ongetwijfeld heeft mijn vriendin dit reisgidsje ook aangeschaft. Het was dus niet haar eigen originele idee om naar Barcelona te trekken. En waarom zouden we het wiel opnieuw uitvinden? Een literair gidsje door Paramaribo -met plattegrond- bij een favoriete Surinaamse roman zou ook niet gek staan.'De schaduw van de wind'
door Carlos Ruiz Zafon
Utrecht: Uitgeverij Signature, 2004
vertaling van Nelleke Geel
Hilde Neus
